Last van prestatiedruk? Zo krijg je het onder controle

Last van prestatiedruk? Zo krijg je het onder controle

De zomervakantie zit er voor de meeste mensen nu echt op. We gaan weer vol aan de bak en zijn druk aan het werk of aan het studeren. Maar pas op, want prestatiedruk ligt op de loer. Volgens het CBS had ongeveer 60 procent van de jongeren in 2021 last van prestatiedruk. [1] Maar hoe voorkom je dit? En hoe ga je ermee om? 

De druk om aan verwachtingen te voldoen

De laatste jaren horen we er steeds meer over: de toenemende prestatiedruk onder jongeren en studenten. Volgens het CBS voelde ruim 60 procent van de 18 tot 25 jarigen prestatiedruk van binnenuit of buitenaf. Zo hebben zij het gevoel dat zij moeten presteren in hun studie, werk, sport, vrijwilligerswerk en op sociaal gebied. Overal de beste in moeten zijn, eist uiteindelijk zijn tol en kan leiden tot een burn-out. [1]

Hoe ontstaat prestatiedruk?

Lidewy Hendriks, psycholoog bij MIND Korrelatie, zegt dat prestatiedruk vaak een combinatie van druk van binnen- en buitenaf is. “Je wordt beïnvloed door je genen, persoonlijkheid en de situatie. Als je er aanleg voor hebt, gevoelig voor bent en de situatie is ernaar, ontstaat er als het ware een vicieuze cirkel.” [2]

Veel prikkels

Bovendien helpen onze smartphones ook niet mee. Via alle kanten word je benaderd: via mail, WhatsApp en sociale mediakanalen. Ook in je vrije tijd wanneer je dit eigenlijk helemaal niet wilt. Je brein krijgt enorm veel prikkels en kan deze niet altijd aan. 

“Alles wat we doen wordt ook nog eens gemeten”, zegt Hendriks. “Ons gedrag wordt uitgedrukt in cijfers en prestaties. Al vanaf jongs af aan in het onderwijs. En door sociale media kan iedereen dit zien.” [3]

Prestatiedruk uit zich in fysieke én mentale klachten

Wanneer je prestatiedruk ervaart, beïnvloedt dit je gevoel van eigenwaarde. Het falen of slagen wordt gekoppeld aan hoe jij als mens bent. Dit kan zich op allerlei manieren uiten: van stemmingswisselingen en angstgevoelens tot een burn-out

Prestatiedruk uit zich in fysieke én mentale klachten

Leg de aandacht op jezelf

Prestatiedruk komt voor bij een groot deel van de Nederlandse jongeren, maar hoe voorkom je het? Volgens psycholoog Hendriks is het niet mogelijk om de maatschappij in je eentje te veranderen. Het helpt echter wel om bewust te worden van wat er vanuit de maatschappij op je af komt. 

Om hierachter te komen, is het belangrijk om volledig met jezelf bezig te zijn. Raak los van alle prikkels en vraag jezelf af waar jij gelukkig van wordt. Wanneer is het goed genoeg voor jou? 

Jij staat aan het roer!

Als je weet wat je wilt, kun je verder. Maak bijvoorbeeld een planning van een normale dag. Begin eerst met de dingen waar jij blij van wordt. Daarna komen de dingen die moeten. En onthoud: jij staat aan het roer. Doe alleen wat jij wilt en voorkom dat je gaat pleasen. Als iemand iets van je wilt, kun je vragen: wil ik dit? Of past dit in mijn leven?  

Tips om prestatiedruk te voorkomen

  • Kijk wat je echt moet doen en skip taken die niet moeten.

Het is niet nodig om elke opdracht op te pakken of naar elke sociale afspraak te gaan. Probeer zo nu en dan ook te rusten. Doe alleen de taken die echt moeten en laat het daarna eens voor wat het is. Zoek bijvoorbeeld een ontspannende activiteit zoals wandelen of koken. Maar een keer niks doen is ook goed voor je.

  • Zorg goed voor jezelf door gezond te leven. 

Goed slapen, eten, drinken en genoeg lichaamsbeweging en ontspanning dragen bij aan jouw welzijn. Je zit lekkerder in je vel als je goed voor jezelf zorgt. 

  • Krop je emoties niet op, maar geef ze de ruimte.

Het ervaren van angst of stress door prestatiedruk is allesbehalve leuk. Maar ook minder leuke emoties mogen er zijn. Krop ze daarom niet op, maar probeer jouw gevoelens een plekje te geven. 

  • Praat erover met anderen. 

Hoewel het praten over je gevoelens best lastig is, kan het bespreekbaar maken van prestatiedruk je helpen. Bespreek de druk die je voelt bijvoorbeeld met je ouders, vrienden, docenten of medestudenten. Zo krijg je niet alleen meer inzicht in de druk die je ervaart, maar leer je ook hoe je er beter mee om kunt gaan. 

  • Zoek professionele hulp 

Ervaar je erg veel stress door je prestatiedruk? Schakel dan de hulp in van een professional. Dit kan je mentor of huisarts zijn, maar ook een psycholoog. Samen kijken jullie waar de druk vandaan komt en hoe je het kunt verminderen. 

     

    FAQ

    Wat is prestatiedruk?

    Prestatiedruk is de druk die je voelt om te presteren. Deze druk kan zowel van buitenaf (privé omgeving, school, werk) als van binnenuit komen (druk die je jezelf oplegt). 

    Hoe herken je prestatiedruk?

    Prestatiedruk herken je aan de drang om dingen beter te moeten/willen doen. Dit uit zich zowel in werk, school, sport, vrijwilligerswerk en op sociaal gebied. Het voelt alsof je jezelf steeds moet bewijzen.

    Kan prestatiedruk leiden tot psychische klachten? 

    Zowel stress als prestatiedruk zijn belangrijke factoren voor een verslechterde mentale gezondheid.[4] Het kan leiden tot psychische klachten, zoals stress, depressieve gevoelens, slaapproblemen en burn-out. 

     

    Bronnen:

    [1]: Kloosterman, R. M. A. (2021, 14 december). Welzijn en stress bij jongeren in coronatijd. Centraal Bureau voor de Statistiek. Via: Cbs.nl

    [2]: NU.nl. (2022, 12 september). De vakantie zit erop: zo houd je prestatiedruk buiten de deur. NU – Het laatste nieuws het eerst op NU.nl. Via: Nu.nl 

    [4]: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. (2021, 11 november). Mentale gezondheid studenten onder druk. Nieuwsbericht Rijksoverheid.nl. Via: Rijksoverheid.nl

    De relatie tussen slaapproblemen en stress

    De relatie tussen slaapproblemen en stress

    Het is twee uur `s nachts en er spoken nog allerlei gedachten door je hoofd. Je wilt graag slapen, maar toch lukt het niet. Komt dit je bekend voor? Slaapproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben, maar in veel gevallen worden ze veroorzaakt door stress. Om weer goed te slapen, moet je de onderliggende oorzaak van stress aanpakken. 

    Wat is stress?

    Iedereen heeft wel eens stress. Je voelt je gespannen, je hart klopt in je keel en je begint steeds meer te zweten. Het ervaren van stress is niet fijn, maar het is ook niet per definitie slecht voor je. In sommige gevallen is stress zelfs gezond. Gezonde stress is de spanning die je voelt voor een presentatie, sollicitatiegesprek of andere spannende gebeurtenis. Maar als stress te lang duurt, bijvoorbeeld door een trauma, heeft je lichaam meer tijd nodig om te herstellen. Wanneer een stressvolle situatie te lang aanhoudt, te vaak voorkomt en/of er onvoldoende tijd is om te herstellen, is er sprake van ongezonde stress.[1] 

    De invloed van stress op slaap

    Slaapproblemen kunnen ontstaan door verschillende oorzaken, maar stress is veruit de meest voorkomende reden. Als je stress hebt, ben je de hele tijd alert. En als je alert bent, is het lastig om in slaap te komen. Je ligt urenlang te piekeren over je gezondheid, geld, werk, relatieproblemen of iets anders en hierdoor val je maar niet in slaap. Hoe graag je dit ook wilt. [2] 

    Veel voorkomende slaapproblemen door stress:

    • Slecht inslapen
    • Lang wakker liggen
    • Vaak wakker worden
    • Te vroeg wakker worden

    Iedereen heeft wel eens een onrustige nacht, maar heb je meer dan drie dagen in de week last van een van de bovenstaande problemen? En duurt dit al drie maanden of langer? Dan noemen we dit slapeloosheid of een insomniastoornis.[3] Blijvende klachten wijzen op een serieus probleem, waar stress de reden voor kan zijn. 

    De invloed van stress op slaap

    Gevolgen van slaapproblemen door stress

    De gevolgen van slaapproblemen door stress zijn niet mals. Niet voor jezelf, maar ook niet voor anderen. Je voelt je onder andere energieloos, suf en je kan snel geïrriteerd raken.

    Gevolgen van slaapproblemen door stress:

    • Je bent vermoeid
    • Last van geheugen- en concentratieproblemen
    • Een kort lontje, sneller geïrriteerd 
    • Fysieke klachten, zoals hoofdpijn en rugpijn

    Tips voor omgaan met slaapproblemen door stress

    Slaapproblemen zijn vaak de eerste signalen dat je teveel stress hebt. Herken je de klachten van stress en slaap je slecht? Er zijn gelukkig voldoende tips die jij zelf kunt toepassen om een goede nachtrust te bevorderen. Het zijn misschien kleine aanpassingen, maar ze helpen wel degelijk om meer rust in je hoofd te creëren.

    1. Stress triggers herkennen

    Als je weet wat de oorzaak van jouw stress is, kun je hier beter mee omgaan. Probeer daarom jouw stress triggers te herkennen, wat deze ook mogen zijn. Voorbeelden van stress triggers zijn prestatiedruk in werk en studie, ruzie of onenigheid in je omgeving of persoonlijke problemen. 

    2. Creëer regelmaat

    Rust en regelmaat: daar draait het om. Zorg ervoor dat je op vaste tijden gaat slapen en creëer een avondroutine voor jezelf. Kijk niet meer op je telefoon voor het slapen gaan, maar pak een boek of doe ademhalingsoefeningen om tot rust te komen. Het kan natuurlijk ook iets anders zijn, maar het is belangrijk dat je het voor jezelf zo aangenaam mogelijk maakt. Je moet namelijk volledig kunnen ontspannen. 

    3. Neem overdag rustmomenten

    Het is niet alleen van belang om `s nachts te ontspannen, overdag zijn rustmomenten net zo belangrijk. Neem daarom genoeg pauzes gedurende de dag om op te laden. Pak je rust bijvoorbeeld tijdens het eten of maak een wandeling. 

    4. Bewegen helpt

    Bewegen draagt bij aan een goede gezondheid, zo helpt het ook om slaapproblemen en stress tegen te gaan. Het creëert een zekere rust in je hoofd. Ga lekker wandelen of fiets een rondje door de buurt en maak je hoofd leeg.

    5. Vervang piekeren door positieve afleiding

    Voorkom dat je tot laat in de avond ligt te piekeren in bed en zoek afleiding. Luister nog even naar rustgevende muziek of lees een goed boek om tot rust te komen voordat je gaat slapen. Merk je dat je toch gaat nadenken? Schrijf je piekergedachten op in een dagboek of notitieblok. Op deze manier schrijf je alles van je af voor het slapengaan. [4]

    Ga ook nooit met ruzie naar bed. Een onopgeloste ruzie of relationeel probleem zorgt voor veel negativiteit en voorkomt dat je hersenen tot rust komen.

    Tips voor omgaan met slaapproblemen door stress

    Contact met een van onze psychologen

    Lossen de bovenstaande tips jouw slaapproblemen nog niet (compleet) op? De belangrijkste stap is dat je stressklachten herkent. Ga samen met een van onze online psychologen aan de slag met het oplossen van slaapproblemen en stress.

    Bij slaapproblemen en stress is cognitieve gedragstherapie een van de meest gebruikte behandelmethodes.[5] Onze cognitieve gedragstherapeuten helpen je graag bij het vinden van het onderliggende probleem en het verbeteren van je nachtrust. Neem (eventueel anoniem) contact met ons op en dan bespreken we samen de mogelijkheden. 

       

      FAQ

      Wat zijn de symptomen van slaapproblemen?

      De symptomen van slaapproblemen zijn: slecht inslapen, lang wakker liggen en te vaak of te vroeg wakker worden. Wanneer je slaapproblemen hebt, ben je vermoeider, minder alert en kun je je niet goed concentreren. Minder bekende symptomen van slaapproblemen zijn een lager libido of evenwichtsproblemen.[6]

      Kunnen medicijnen een oplossing bieden tegen slaapproblemen?

      Er zijn medicijnen beschikbaar tegen slaapproblemen. Het wordt echter geadviseerd om de oorzaak van het probleem aan te pakken en niet alleen naar slaapmedicatie te grijpen. Slaapmiddelen werken spierontspannend, rustgevend en maken je suf. Artsen adviseren om slaapmiddelen alleen af en toe te gebruiken en niet gedurende lange tijden achter elkaar. Dit is vanwege de kans op gewenning en afhankelijkheid.[7] Overleg altijd eerst met een arts voordat je slaapmedicatie neemt. 

      Heeft de overgang invloed op je slaap?

      Een deel van de vrouwen die in de overgang komt, ervaart problemen met slapen. Opvliegers en nachtelijk zweten kunnen leiden tot slecht slapen. Maar ook veranderende hormoonspiegels zorgen voor slapeloosheid. [7]

       

      Bronnen:

      [1]: Stress. (2021, 23 augustus). Wij Zijn MIND. Via: Wijzijnmind.nl 

       

      [2]: Oorzaken van een slaapstoornis. (2021, 18 maart). Wij Zijn MIND. Via: Wijzijnmind.nl 

       

      [3]: Haringsma, R. (2022, 4 augustus). Krijg je slaapproblemen door stress, of werkt het andersom? De Psycholoog. Via: Depsycholoog.nl 

       

      [4]: Slaapklachten door stress. (z.d.). Via: Vabs.nl 

       

      [5]: Haringsma, R. (2022b, augustus 4). Krijg je slaapproblemen door stress, of werkt het andersom? De Psycholoog.Via: Depsycholoog.nl

       

      [6]: Roekel, I. van. (2022, 10 mei). 5 veelgestelde vragen over slaapproblemen beantwoord. Margriet. Via: Magriet.nl 

      [7]: Apotheek.nl. (z.d.). Slapeloosheid. Via: Apotheek.nl

      Cognitieve gedragstherapie wetenschappelijk bewezen effectief tegen sociale angst

      Cognitieve gedragstherapie wetenschappelijk bewezen effectief tegen sociale angst

      Ben je erg verlegen of ronduit bang voor sociale situaties? Cognitieve gedragstherapie werkt volgens onderzoekers effectief tegen een sociale-angststoornis. Daardoor verminderen je klachten en ga je relaxter door het leven!

      Sociale angst

      Als je een sociale-angststoornis hebt, loop je continu rond met de angst dat anderen negatief over je denken. Iets aan een vreemde vragen, een presentatie geven of op een andere manier de aandacht op jezelf vestigen wordt daardoor enorm beangstigend. Wat als ze je raar, dom of lelijk vinden? Vaak hebben mensen met sociale angst ook een negatief zelfbeeld.[1]

      “Telefoon oppakken? Uitdaging. Onverwachts een nieuw persoon ontmoeten? Uitdaging. Bij mijn vader eten die hartstikke lief is, maar die ik niet zo vaak zie? Uitdaging.”[2]

      Nina 

      Cognitieve gedragstherapie tegen sociale angst

      Onze gedachten hebben invloed op hoe we ons voelen en hoe we ons gedragen. Cognitieve gedragstherapie (cgt) maakt gebruik van die wisselwerking. Met cgt leer je de angstgedachten die automatisch opkomen in sociale situaties de baas te worden. Hierdoor worden je gedachten realistischer en gaan ze minder overheersen. Je zult sociale situaties misschien nooit leuk gaan vinden, maar ze beheersen niet meer je dagelijks functioneren.[3]

      Positief visualiseren

      Uit onderzoek van psychologen van de Universiteit Utrecht is nu gebleken dat een specifieke interventie extra goed werkt tegen sociale angst: het vooraf visualiseren van een positieve afloop van een sociale situatie. De onderzoekers noemen het ‘rescripting future-oriented imagery’, oftewel: het ‘herschrijven’ van zogenaamde flashfowards.[4] Als je een sociale-angststoornis hebt, denk je vaak op voorhand van een sociale situatie al aan wat er allemaal mis kan gaan. Maar wat als je visualiseert dat alles juist goed gaat?

      Het onderzoek

      Een groep van zestig proefpersonen kreeg de opdracht zich een beangstigende sociale activiteit voor te stellen, bijvoorbeeld een onbekende medestudent een vraag stellen. De helft van de groep moest vervolgens een positieve uitkomst van de activiteit visualiseren. Deze groep bleek het gedragsexperiment vervolgens minder eng te vinden: ze hadden minder last van angst en hulpeloosheid en hadden positievere verwachtingen van de afloop.[5]

      Aandacht- en mindfulnesstraining 

      In het algemeen heeft de manier waarop we met onze aandacht omgaan veel invloed op (sociale) angst. Naast cognitieve gedragstherapie blijken daarom ook aandacht- en mindfulnesstraining angstklachten significant te verminderen. Vooral mindfulness levert volgens de wetenschap goede resultaten op – vergelijkbaar met die van cgt.[6]

      Het team van De Online Psycholoog zet daarom vaak een combinatie van behandeltechnieken in bij cliënten met sociale angst:

      • cognitieve gedragstherapie
      • aandachtstraining
      • mindfulness
      • EMDR-therapie

      Geen enkele psychische klacht is raar, ook sociale angst niet. Neem daarom (schriftelijk en eventueel anoniem) contact met ons op. Bij ons volg je online therapie op jouw voorwaarden: telefonisch, per e-mail of chat!

        FAQ

        Wat is sociale angst?

        Mensen met een sociale-angststoornis hebben de angst dat anderen negatief over hen denken. Sociale situaties worden daardoor enorm beangstigend. Vaak hebben mensen met sociale angst ook een negatief zelfbeeld.

        Kun je genezen van sociale angst?

        Cognitieve gedragstherapie, aandachtstraining en mindfulness zijn erg effectief tegen een sociale-angststoornis. Ze helpen je de angstgedachten te relativeren en onder controle te houden, waardoor ze minder grip op je hebben. Hierdoor beheerst de angststoornis niet meer je dagelijks functioneren.

        Hoe wordt sociale angst behandeld?

        Uit onderzoek blijkt dat het visualiseren van een positieve afloop van een sociale interactie significant helpt tegen sociale angst. Positief denken en visualiseren is onderdeel van cognitieve gedragstherapie. Een online psycholoog kan je helpen grip te krijgen op de wisselwerking tussen gedachten, emoties en gedrag.

         

        Bronnen:

        [1] M. J. Voncken & S. M. Bögels (2010). Cognitieve therapie bij sociale angst. Bohn Stafleu van Loghum.

        [2] Nina (2021, 6 maart). Ik kan niet eens uitleggen hoe erg het is. Sociale angst / sociale fobie – forum lotgenoten. Via: Angstfobietherapie.com.

        [3] PsyQ (z.d.) Cognitieve gedragstherapie bij angststoornis. Via: Psyq.nl.

        [4] E. Landkroon et al. (2022). Future-oriented imagery rescripting facilitates conducting behavioral experiments in social anxiety. Behaviour Research and Therapy. Via: Sciencedirect.com.

        [5] I. Dijkstra (2022, 1 juli). Sociale angst de baas. De Psycholoog. Via: Tijdschriftdepsycholoog.nl.

        [6] B. van Bockstaele e.a. (2014). Sociale angst en aandacht: klinische effecten van aandachts- en mindfulnesstraining. Gedragstherapie 2014(4). Via: Tijdschriftgedragstherapie.nl.

        Zorgt de ‘dumbphone’ voor meer levensgeluk

        Zorgt de ‘dumbphone’ voor meer levensgeluk?

        Gemiddeld zitten we in Nederland zo’n vier uur per dag op onze telefoon.[1] Waar we die tijd aan spenderen, weten we vaak niet eens. Het gevolg? Continue afleiding en zelfs verminderd levensgeluk. Steeds meer mensen proberen zich tegen die nadelen te beschermen met een zogenaamde dumbphone (het tegenovergestelde van de smartphone): een ouderwets mobieltje met beperkte functionaliteiten.

        De smartphone en mentale gezondheid

        Continue prikkels en afleiding

        Een nieuw WhatsApp-bericht, onze Facebook- en Instagramfeed of een binnenkomende e-mail… het zorgt allemaal voor afleiding. Volgens hoogleraar cognitieve psychologie Stefan van der Stigchel komt dat door de manier waarop we biologisch in elkaar zitten. Aandacht is vluchtig, zegt hij, en dat is niet voor niks. We moeten biologisch gezien snel afgeleid kúnnen raken bij tekenen van mogelijk gevaar of iets anders belangrijks.[2] Alleen zijn die ‘tekenen’ vandaag de dag de notificaties van onze telefoon – en die zijn maar zelden écht belangrijk. Het gevolg? Continue prikkels en afleiding, waardoor we moeite hebben onze aandacht te houden bij wat we aan het doen zijn.

        “Ik wil dat ik mijn telefoon gebruik voor wat ik wil, niet dat mijn telefoon mij vertelt wat ik moet doen aan de hand van algoritmes en meldingen.”[3]

        Beel Groot (26, Nokia 2720)

        Social media en verminderd levensgeluk

        Onder adolescenten is bovendien een verband tussen socialmediagebruik en verminderd levensgeluk vastgesteld. Dit verband werkt beide kanten op. Hoe meer socialmediagebruik, hoe minder levensgeluk, maar ook: hoe ongelukkiger met het eigen leven, hoe meer socialmediagebruik.[4] Minder op social media zitten lijkt dus de sleutel tot meer levensgeluk.[5]

        De opkomst van de dumbphone

        ‘Digitaal minimalisme’ wordt het ook wel genoemd. Met een dumbphone, zoals de in 2019 opnieuw uitgebrachte Nokia 3310, elimineer je de meeste prikkels van de moderne smartphone.[6] Ja, de batterijduur is geweldig, de beveiliging zou beter zijn en de toetsjes typen ook lekkerder, maar de meest genoemde reden om naar een dumbphone te grijpen is: minder afleiding. Ook onze minister-president heeft er één (een Nokia 301):

        “Ik zie in mijn omgeving mensen overspannen raken omdat ze al die groepen moeten bijhouden, terwijl ik redelijk ontspannen door het leven loop.”[7]

        Mark Rutte

        Steeds meer dumbphones

        Volgens BBC is de verkoop van dumbphones wereldwijd aan het stijgen. De oprichter van The Light Phone, een fabrikant van dumbphones, geeft bovendien aan de telefoons het meest aan verrassend jonge klanten van tussen de 25 en 35 jaar te verkopen.[8]

        Kan je (nog) niet zonder je smartphone?

        Volgens Van der Stigchel is veel smartphonegebruik zelf niet het probleem. Het is pas een probleem als je je smartphone gedachteloos pakt, op momenten waarop je je anders even zou vervelen. Probeer de verleiding op die momenten te weerstaan, adviseert hij, want je brein even tot rust laten komen is ontzettend belangrijk. Weet wanneer en waarvoor je je smartphone wilt gebruiken en gebruik hem ook alleen voor die doeleinden.

        Een dumbphone kan overigens wel een goede manier zijn om erachter te komen welke functionaliteiten je echt mist en nodig hebt, en welke niet![9] Misschien toch het proberen waard…

           

          FAQ

          Wat is een dumbphone?

          Een dumbphone is het tegenovergestelde van een smartphone: een mobiele telefoon met weinig functionaliteiten. Steeds meer mensen gebruiken een dumbphone voor ‘digitaal minimalisme’. Zonder de afleiding en prikkels van social media ervaren veel mensen meer levensgeluk.

          Kan je depressief worden van social media?

          Onderzoek wijst uit dat jongeren die veel op social media zitten minder levensgeluk ervaren. Steeds meer mensen kopen daarom een zogenaamde dumbphone: een telefoon zonder functionaliteiten zoals social media.

          Hoe laat je je minder afleiden door je smartphone?

          Biologisch gezien is het noodzakelijk dat we tekenen van gevaar direct herkennen. Aandacht is daarom vluchtig. Die ‘tekenen van gevaar’ – tegenwoordig de notificaties van je telefoon – leiden ons daarom continu af. Steeds meer mensen gebruiken een dumbphone om dat te voorkomen.

           

          Bronnen:

          [1] F. Rensen (2022, 22 mei). ‘Niet alleen Rutte grijpt naar een retrotelefoon: dit is waarom sommige jongeren liever een ‘dumbphone’ hebben’, De Volkskrant. Via: Volkskrant.nl.

          [2] Idem.

          [3] Idem.

          [4] A. Orben et al. (2022). ‘Windows of developmental sensitivity to social media’, Nature Communications 13(1). Via: Nature.com.

          [5] I. Dijkstra (2022, 6 mei). ‘Social media en levensgeluk’, De Psycholoog. Via: Tijdschriftdepsycholoog.nl.

          [6] F. Rensen (2022, 22 mei). ‘Niet alleen Rutte grijpt naar een retrotelefoon: dit is waarom sommige jongeren liever een ‘dumbphone’ hebben’, De Volkskrant. Via: Volkskrant.nl.

          [7] Idem.

          [8] S. Bearne (2022, 21 maart). ‘Not smart but clever? The return of “dumbphones”’, BBC News. Via: Bbc.com.

          [9] F. Rensen (2022, 22 mei). ‘Niet alleen Rutte grijpt naar een retrotelefoon: dit is waarom sommige jongeren liever een ‘dumbphone’ hebben’, De Volkskrant. Via: Volkskrant.nl.

          Cognitieve gedragstherapie tegen slapeloosheid kan depressie voorkomen

          Cognitieve gedragstherapie tegen slapeloosheid kan depressie voorkomen

          Slecht slapen vergroot de kans op depressie. Dit verband tussen slapeloosheid en depressie is met name zichtbaar bij ouderen. Zowel slaapproblemen als depressie komen bij ouderen relatief vaak voor – en dan met name bij vrouwen.[1] Amerikaanse wetenschappers onderzochten daarom of de behandeling van slaapproblemen niet alleen voor een betere nachtrust kan zorgen, maar ook depressie kan voorkomen. Het onderzoeksresultaat is veelbelovend.

          Onderzoek slapeloosheid en depressie

          Het Amerikaanse onderzoek volgde 300 zestigplussers met slaapproblemen en ervaring met depressie. Deze zestigplussers werden met cognitieve gedragstherapie (cgt) behandelt tegen insomnia. De deelnemers die na 3 jaar van hun slapeloosheid genezen waren, hadden slechts 3% kans een depressie te ontwikkelen. Bij de deelnemers die na 3 jaar nog steeds slaapklachten meldden, was dat percentage maar liefst 28%.[2]

          Risicofactoren depressie

          Het is al langer bekend dat slaapproblemen de kans op een depressie verdubbelen. Het hierboven beschreven onderzoek toont aan dat het tegenovergesteld ook waar is: slaapproblemen genezen vermindert de kans op depressie.[3] Dit is een veelbelovend resultaat, omdat het mogelijk ook geldt voor andere risicofactoren voor depressie, zoals:[4]

          • perfectionisme
          • uitstelgedrag
          • een negatief zelfbeeld
          • prikkelbaarheid
          • snel angstig zijn
          • in zichzelf gekeerd zijn
          • negatieve gedachtepatronen

          In therapie voor slapeloosheid

          Wanneer in therapie voor slapeloosheid?

          We hebben allemaal wel eens tijden waarin we slecht slapen. Bijvoorbeeld als we in het dagelijks leven veel stress ervaren of redenen hebben ons zorgen te maken en veel te piekeren. Vaak gaat zo’n periode vanzelf weer voorbij. Is dit niet het geval en slaap je langdurig slecht, dan spreken we van slapeloosheid of insomnia. Slapeloosheid heeft vervelende gevolgen:[5]

          • je voelt je overdag moe en slaperig
          • je bent prikkelbaar en snel geïrriteerd
          • je kunt je niet goed concentreren
          • je hebt weinig interesse in dingen die je normaal gesproken wel interesseren
          • je voelt je gestrest of paniekerig
          • je bent somber

          Hoe werkt therapie tegen slapeloosheid?

          De oorzaak van slapeloosheid is vaak te herleiden tot conditionering. Door belemmerende routines en gewoontes heeft het lichaam zo lang slecht geslapen dat het niet meer ‘weet’ hoe het goed moet slapen. Met cognitieve gedragstherapie (cgt) kan dat patroon doorbroken worden. Door middel van gesprekstherapie en huiswerkopdrachten leer je op de juiste manier om te gaan met de gedachten en emoties die een goede nachtrust in de weg staan.[6]

          Slaapproblemen? Schakel hulp in

          Om te voorkomen dat slecht slapen tot depressiviteit leidt, kun je vandaag nog professionele hulp inschakelen. Een van onze cognitieve gedragstherapeuten gaat graag online met je aan de slag. Op naar een goede nachtrust!

             

            FAQ

            Wat zijn de risicofactoren voor depressie?

            Naast genetische, biologische en externe factoren zijn er ook psychische factoren die een rol spelen bij de ontwikkeling van een depressie. Slapeloosheid is hiervan een bekend voorbeeld. Uit onderzoek blijkt dat de behandeling van slapeloosheid direct effect heeft op het voorkomen van depressie.

            Maakt slecht slapen je depressief?

            Langdurige slapeloosheid herken je aan prikkelbaarheid, stress of paniek, een slechte concentratie en somberheid. Op den duur kan slapeloosheid overgaan in depressieve gevoelens. Onderzoek toont aan dat de behandeling van slapeloosheid depressie kan voorkomen.

            Hoe kom ik van slapeloosheid af?

            Slapeloosheid wordt effectief behandeld met cognitieve gedragstherapie (cgt). Je leert in therapie op de juiste wijze om te gaan met emoties en gedachten die een goede nachtrust in de weg staan. Volgens onderzoek kan cgt daarmee het ontstaan van een depressie voorkomen!

             

            Bronnen:

            [1] GGZ Groep (z.d.). Slaapproblemen en slaapstoornissen. Via: Depressie.nl.

            [2] A. Huiberts (2022, 4 april). Slaaptherapie bij ouderen. De Psycholoog. Via: Tijdschriftdepsycholoog.nl. Voor de originele onderzoekspublicatie, zie: M. R. Irwin et al. (2022). Prevention of incident and recurrent major depression in older adults with insomnia. A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry 79(1). Via: Jamanetwork.com.

            [3] A. Huiberts (2022, 4 april). Slaaptherapie bij ouderen. De Psycholoog. Via: Tijdschriftdepsycholoog.nl.

            [4] Nederlands Jeugdinstituut (z.d.). Beschermende- en risicofactoren depressie. Via: Nji.nl.

            [5] GGZ Groep (z.d.). Slaapproblemen en slaapstoornissen. Via: Depressie.nl.

            [6] Idem.

            Hoi, Hoe kunnen we je helpen?