Vaak denk je bij een burn-out direct aan extreme vermoeidheid door stress op je werk. Toch gaat een burn-out vaak verder dan alleen je fysiek uitgeput voelen.
Een emotionele burn-out speelt namelijk bij veel mensen ook een grote rol en is één van de belangrijkste kenmerken van een burn-out. [1] Je voelt je leeg, hebt weinig energie en zelfs de kleine dagelijkse dingen vragen veel inspanning.
Ook sociale contacten of verplichtingen kunnen steeds zwaarder aanvoelen. Dat betekent niet automatisch dat iemand een burn-out heeft, maar emotionele uitputting is wel een belangrijk signaal dat stress zijn tol begint te eisen. Het is belangrijk om de signalen serieus te nemen en te begrijpen wat emotionele uitputting precies inhoudt.
Wat is emotionele uitputting?
Emotionele uitputting ontstaat als je veel spanning ervaart, maar onvoldoende tijd krijgt om te herstellen. Je mentale energie raakt langzaam op.
Veel mensen omschrijven het als een gevoel van leegte, alsof je batterij gewoon op is. Je voelt je lusteloos, vermoeid en hebt minder ruimte om met emoties of onverwachte situaties om te gaan.
Deze vorm van uitputting gaat vaak samen met verschillende klachten. Slapeloosheid komt regelmatig voor, ondanks het gevoel dat je altijd moe bent. Ook vergeetachtigheid, een verminderde eetlust en concentratieproblemen kunnen ontstaan. Ook ervaren sommige mensen lichamelijke klachten zoals hoofdpijn, hartkloppingen, duizeligheid, pijn op de borst of kortademigheid. [2]
Langdurige stress heeft bovendien invloed op het immuunsysteem, waardoor je sneller ziek kunt worden. Emotionele uitputting beperkt zich dus niet tot hoe je je voelt, maar heeft ook invloed op je lichaam en dagelijks functioneren.
Hoe hangt emotionele uitputting samen met een burn-out?
Een burn-out bestaat uit verschillende klachten, waarvan emotionele uitputting één van de meest kenmerkende is.
Onderzoek laat zien dat mensen die emotioneel uitgeput raken vaak ook afstand nemen van anderen. Daardoor kunnen sociale contacten steeds meer op de achtergrond raken. Iemand voelt zich sneller geïrriteerd of prikkelbaar en zelfs een kleine vraag kan al te veel zijn.
Emotionele uitputting kan daarnaast samengaan met andere vormen van burn-out, zoals fysieke of sociale uitputting. Die verschillende vormen lopen regelmatig in elkaar over. Fysieke vermoeidheid maakt het lastiger om met je emoties om te gaan, terwijl sociale overbelasting juist weer extra mentale spanning kan veroorzaken. Op die manier versterken de klachten elkaar en wordt herstellen lastiger.
Op welke signalen moet je letten?
Iedereen reageert weer anders op stress. Toch zijn er verschillende signalen die regelmatig terugkomen bij emotionele uitputting.
Je merkt bijvoorbeeld dat je sneller emotioneel reageert, minder plezier hebt of weinig motivatie hebt om de dagelijkse dingen zoals het huishouden op te pakken. Ook gevoelens van hopeloosheid, somberheid of angst kunnen voorkomen.
Naast deze mentale signalen verandert soms ook het gedrag. Sommige mensen trekken zich steeds verder terug uit sociale situaties of functioneren minder goed op het werk. Anderen melden zich vaker ziek of merken dat afspraken steeds moeilijker vol te houden zijn.
Klachten ontstaan geleidelijk, dus vallen meestal niet direct op. Let dus goed op jezelf. Hoe eerder je erbij bent, hoe groter de kans dat ergere klachten worden voorkomen. [3]
Wat kun je doen bij emotionele uitputting?
Blijf je langer rondlopen met bepaalde klachten, dan is het belangrijk om te kijken waar ze vandaan komen. Voldoende slaap, gezonde voeding, dagelijkse beweging en momenten van ontspanning zijn belangrijk voor je herstel. Blijven de klachten aanwezig of merk je dat ze steeds erger worden? Dan is professionele begeleiding misschien een logische volgende stap.
Samen met een psycholoog onderzoek je welke factoren voor stress zorgen en hoe je beter leert omgaan met spanning. Je krijgt inzicht in je grenzen en werkt aan je herstel.
Herken je jezelf in de signalen van emotionele uitputting? Neem dan gerust contact op met De Online Psycholoog voor een gratis kennismakingsgesprek, dan kijken we samen naar de mogelijkheden.
Bronnen:
[1] De Online Psycholoog. (z.d.). Welke soorten burn-out zijn er? https://www.de-online-psycholoog.nl/welke-soorten-burn-out-zijn-er/
[2] Thuisarts. (z.d.). Burn-out. https://www.thuisarts.nl/burn-out
[3] By Lizet. (z.d.). Emotionele of mentale uitputting? Zo kan je er wat aan doen! https://bylizet.nl/gevoelens-en-emoties/emotionele-of-mentale-uitputting-zo-kan-je-er-wat-aan-doen/