Angst en depressie komen vaak voor, maar dat betekent niet dat iedere klacht gelijk wijst op een psychische stoornis. Deskundigen maken daarom onderscheid tussen mensen met gevoelens die lijken op angst of depressie en mensen bij wie daadwerkelijk een stoornis is vastgesteld. Dat verschil is belangrijk, omdat niet iedereen dezelfde behandeling nodig heeft. [1]
Volgens deskundigen spelen bij het ontstaan van een psychische stoornis verschillende factoren een rol. Denk hierbij aan stress, je DNA en je thuissituatie. Goede zorg begint daarom bij zorgvuldig kijken naar de klachten, maar ook naar de persoon erachter. Pas daarna komt een passende behandeling in beeld.
Eerst begrijpen wat er aan de hand is
Het begint met onderzoeken welke factoren een rol spelen bij de klachten. Dat helpt om onderscheid te maken tussen mentale klachten en een psychische aandoening. Ook blijft het belangrijk om gevoelens van angst en somberheid bespreekbaar te maken.
Volgens hoogleraar Gert-Jan Hendriks kent iedereen zulke gevoelens en helpt het om daar open over te praten. Ook preventie krijgt hierbij aandacht. Hoogleraar klinische psychologie Claudi Bockting pleit voor meer onderzoek naar manieren om te voorkomen dat mentale klachten bij jongeren uitgroeien tot psychische aandoeningen.
Bij ouderen speelt juist dat angst en depressie soms minder snel worden herkend. Goede voorlichting aan familie en hulpverleners kan volgens Hendriks bijdragen aan eerdere herkenning.
Richtlijnen geven houvast bij een behandeling
Wanneer sprake is van een angst- of depressieve stoornis, bieden professionele richtlijnen ondersteuning bij het kiezen van zorg. Daarbij wordt niet één standaardbehandeling gebruikt, er wordt gekeken naar de persoon. De ernst en duur van de klachten, het verloop en de persoonlijke omstandigheden tellen allemaal mee.
Zorgverlener en patiënt beslissen samen welke aanpak het meest passend is. Die richtlijnen zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, praktijkkennis van zorgprofessionals en voorkeuren van patiënten en betrokkenen.
Nieuwe inzichten leiden regelmatig tot aanpassingen. Tijdens een behandeltraject blijft evalueren daarom belangrijk. Als een aanpak onvoldoende aansluit, geven de richtlijnen handvatten om tijdig bij te sturen of over te stappen naar een andere aanpak. [2]
Bewezen behandelingen verdienen een duidelijke plek
Volgens de deskundigen bestaat er veel kennis over effectieve behandelingen bij angst en depressie, maar vindt die kennis nog niet overal dezelfde toepassing. Hendriks wijst bijvoorbeeld op verschillen tussen aanbieders en hulpverleners. Meer samenhang en werken volgens duidelijke regels en richtlijnen kunnen volgens hem bijdragen aan betere zorg.
Bockting benoemt daarnaast de lange wachtlijsten binnen de geestelijke gezondheidszorg. Zij ziet meer financiële ruimte voor de ggz als een manier om de wachtlijsten voor jongeren met mentale problemen terug te dringen. Ook benadrukken de deskundigen het belang van behandelingen waarvan de werking al is aangetoond.
Passende hulp begint bij de persoon zelf
Angst en depressie vragen dus om een brede aanpak. Soms draait het om preventie en het bespreekbaar maken van gevoelens. Bij een vastgestelde stoornis ligt de nadruk op een passende professionele behandeling. Richtlijnen helpen daarbij om rekening te houden met het verloop van klachten en persoonlijke omstandigheden.
Loop je zelf vast door angstige of depressieve gevoelens? Dan kan professionele begeleiding helpen om jouw situatie goed te bekijken. De Online Psycholoog biedt psychologische hulp op afstand, zodat je vanuit je eigen, veilige omgeving met een psycholoog in gesprek kunt gaan. Meer weten? Neem dan contact met ons op.
Bronnen:
[1] NU.nl. (2025, 14 december). Zo kunnen we angstgevoelens en psychische problemen aanpakken. Geraadpleegd via https://www.nu.nl/goed-nieuws/6379060/zo-kunnen-we-angstgevoelens-en-psychische-problemen-aanpakken.html
[2] Trimbos-instituut. (z.d.). Richtlijnen voor behandeling van depressie en angst. Geraadpleegd via https://www.trimbos.nl/kennis/mentale-gezondheid-preventie/richtlijnen-depressie/