Een heftige gebeurtenis kan een grote impact op je maken. Soms is die impact zodanig groot dat dit leidt tot langdurige stressklachten of een trauma. Het is belangrijk om de gebeurtenis te verwerken. Doe je dat niet, dan kan namelijk posttraumatische stressstoornis (ook wel afgekort: PTSS) ontstaan.
Het is goed om te weten dat een trauma behandeld kan worden, bijvoorbeeld aan de hand van EMDR therapie. In deze blog gaan we meer uitleg geven over wat trauma precies is, wanneer je PTSS hebt, wat EMDR therapie precies inhoudt en hoe het trauma en EMDR goed samen gaan.
Wat is trauma precies?
De definitie van ‘trauma’ is de afgelopen jaren behoorlijk veranderd [1]. Dat komt doordat er steeds meer kennis is opgedaan over hoe heftige ervaringen psychische klachten kunnen veroorzaken. Ook zien we dat de vraag bleef bestaan wat trauma nu eigenlijk precies is. Dat komt omdat ze zochten naar een duidelijke en toepasbare betekenis van trauma. Het is namelijk belangrijk dat psychologen een correcte diagnose kunnen stellen om vervolgens gericht het trauma te behandelen.
UMC Utrecht legt uit dat we kunnen spreken van trauma als iemand blijvende gevoelens van angst, woede of eenzaamheid ervaart na een ingrijpende gebeurtenis [2]. Het kan zijn dat je een nare ervaring meemaakt en dat je er na een paar dagen geen last meer van hebt. Dan heb je geen trauma. Maar, merk je dat je na vier weken nog steeds last hebt van klachten, dan heb je waarschijnlijk wel een trauma.
Meer weten over online hulp bij trauma? Bekijk dan deze pagina.
Wat is het verschil tussen een schokkende gebeurtenis en trauma?
Het hoeft dus niet zo te zijn dat je gelijk een trauma hebt, wanneer je een nare gebeurtenis meemaakt. Veel mensen vragen zich af wat het verschil is tussen een schokkende gebeurtenis en een trauma. En dat is een terechte vraag, omdat het verschil niet altijd even duidelijk is.
Psychologen kijken vooral naar hoe lang je last blijft houden van klachten na wat er is gebeurd. Pas wanneer de klachten vier weken aan blijven houden, of in sommige gevallen zelfs erger worden, wordt er gesproken over een trauma.
Een psycholoog kan een behandeling bieden nadat er een diagnose is vastgesteld. Dat betekent niet dat je de schokkende gebeurtenis niet hoeft te verwerken. Het kan goed zijn om er met anderen over te praten om het een plekje te geven. We schreven eerder een blog over hulp zoeken zonder therapie.
Lees hier meer over een online diagnose.
Let op: twijfel je? Neem dan altijd contact op met een professional, bijvoorbeeld je huisarts.
Wat zijn symptomen van trauma?
Er zijn een aantal symptomen die laten zien dat je een trauma (of traumatische gebeurtenis) hebt meegemaakt. Deze symptomen zijn anders voor iedereen en kunnen ook verschillen per gebeurtenis. Wel zijn er vaak overkoepelende symptomen zoals: je down voelen (neerslachtigheid), angstgevoelens en gebrek aan vertrouwen in anderen (wantrouwen) [2].
Wat is PTSS en wanneer heb je dat?
PTSS is een afkorting voor posttraumatische stressstoornis, in andere woorden: een stressstoornis die ontstaat na een ingrijpende of heftige gebeurtenis. Het kan ontstaan nadat je een ingrijpende (traumatische) gebeurtenis meemaakt en dit niet goed verwerkt.
Slachtofferhulp Nederland zegt: “De meeste mensen ontwikkelen geen PTSS, maar ervaren wel een tijd lang stressklachten” [3]. Het kan dus zo zijn dat je wel voor langere tijd aanhoudende stress voelt, maar geen PTSS hebt.
Ben je benieuwd of je PTSS hebt? Mensen die de diagnose PTSS hebben gekregen, benoemen onder andere vaak deze klachten: nachtmerries, agressieve uitbarstingen, depressie, paniekaanvallen, eetproblemen, lichamelijke klachten, vergrote alertheid [4].
Meer weten over PTSS therapie? Bekijk dan deze pagina.
Wat is EMDR therapie?
Nu je een goed beeld hebt van wat trauma en PTSS is, gaan we meer uitleg geven over wat EMDR therapie is. EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing. Tijdens EMDR therapie herverwerk je traumatische gebeurtenissen die een negatieve impact op je blijven houden [5]. Het zorgt ervoor dat je kunt terugkijken op wat er is gebeurd, vanuit het hier en nu.
EMDR vindt altijd plaats in een gecontroleerde setting met een professional. Zo voorkom je dat de ervaring te veel verdriet of pijn oproept. EMDR klinkt misschien spannend, en dat vinden veel mensen ook. Het is natuurlijk niet fijn om een ingrijpende ervaring opnieuw te verwerken. Maar het is vaak zwaarder om met klachten te blijven leven die je beperken in je dagelijks leven.
Meer weten over EMDR therapie? Bekijk dan deze pagina.
Hoe helpt EMDR bij trauma uit het verleden?
Bij EMDR therapie voer je geen gesprekken met de psycholoog. Dit maakt dat de behandelingen vaak kort duren. Je praat met de therapeut over klachten waar je het meeste last van hebt. Tegelijkertijd wordt je afgeleid van gedachten en emoties die daarbij komen kijken. Uiteindelijk leidt dit ertoe dat de herinnering aan de traumatische gebeurtenis niet meer zo ingrijpend is [6].
EMDR therapie bij trauma met De Online Psycholoog
Als je merkt dat klachten een negatieve invloed hebben op je dagelijks leven, sta je er niet alleen voor. Een professional van De Online Psycholoog kijkt samen met jou welke hulp je nodig hebt. Neem contact op voor meer informatie.
Veelgestelde vragen over trauma en EMDR:
Waar staat EMDR voor?
EMDR staat voor Eye Movement Desensitization and Reprocessing.
Kan trauma angst veroorzaken?
Ja, dat kan. Mensen die een PTSS hebben, ervaren vaak gevoelens van angst. Toch hoeft een traumatische gebeurtenis zich niet altijd te uiten in angsten. Je kunt ook flashbacks, schuldgevoelens, slaapproblemen of andere symptomen ervaren.
Is trauma hetzelfde als PTSS?
Niet direct. PTSS is een officiële psychische diagnose en trauma is een reactie op een ingrijpende ervaring. Je kunt dus wel trauma hebben zonder PTSS, maar geen PTSS zonder trauma.
Is EMDR bewezen effectief?
Hier kunnen we kort antwoord op geven: ja. EMDR is in meerdere wetenschappelijke studies effectief bewezen voor PTSS [7]. Wil je meer weten over wanneer EMDR therapie werkt, lees dan onze blog erover.
Hoe snel werkt EMDR bij trauma?
We kunnen geen concreet antwoord geven op deze vraag. Het verschilt namelijk sterk per persoon hoe snel EMDR werkt bij trauma. De meeste mensen merken tussen twee en zeven sessies verandering.
Is een verwijzing van een dokter nodig voor EMDR?
Het is mogelijk om via de huisarts een officiële verwijzing krijgen. Volgens de Zorgwijzer (2026) kan EMDR therapie worden vergoed (via generalistische basis GGZ). Check altijd bij je eigen zorgverzekeraar of EMDR wordt vergoed. Houd er rekening mee dat er voor online therapie geen verwijzing nodig is. De andere kant van de medaille is dat online therapie nog niet vergoed wordt door Nederlandse verzekeraars.
Bronnen:
[1] Reconsidering the definition of trauma
Gradus, Jaimie L et al.
The Lancet Psychiatry, Volume 9, Issue 8, 608 – 609
doi: 10.1016/S2215-0366(22)00196-1
https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(22)00196-1/abstract
[2] https://www.umcutrecht.nl/nl/ziekte/trauma
[3] https://www.slachtofferhulp.nl/emotionele-hulp/stressklachten/emdr/
[4] https://www.psyq.nl/trauma-ptss/symptomen
[5] Laliotis, D., Shapiro, F. (2022).
EMDR Therapy for Trauma-Related Disorders.
In: Schnyder, U., Cloitre, M. (eds) Evidence Based Treatments for Trauma-Related Psychological Disorders.
Springer, Cham.
doi: 10.1007/978-3-030-97802-0_11
https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-030-97802-0_11
[6] https://www.slachtofferhulp.nl/emotionele-hulp/stressklachten/emdr/
[7] de Jongh, A., de Roos, C., & El-Leithy, S. (2024).
State of the science: Eye movement desensitization and reprocessing (EMDR) therapy.
Journal of Traumatic Stress, 37, 205–216.
doi: 10.1002/jts.23012
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1002/jts.23012