Een burn-out komt vaak voor. Volgens het CBS kampen 20,1% van alle werknemers en 11,8% van de zelfstandig ondernemers met burn-out klachten. [1] We weten niet meer zo goed hoe we op de rem moeten trappen en de to-do-lijsten zijn vaak eindeloos. Op verschillende vlakken ervaren we druk: vanuit het werk, het sociale leven en de maatschappij, maar vooral vanuit onszelf. Een burn-out is doorgaans zo heftig dat normaal functioneren in het dagelijks leven niet meer gaat. Het is daarom belangrijk om direct hulp te zoeken. Maar hoe weet je dat het om een burn-out gaat? En ga je dan naar een psycholoog of naar een psychiater?
Hoe herken je een burn-out?
Een burn-out ontstaat na een langdurige periode van chronische stress en kenmerkt zich door mentale en fysieke uitputting. Al je energiereserves zijn op en je voelt je letterlijk opgebrand. In deze fase van overspannenheid dwingt je lichaam je om rust te nemen. Vaak lukken zelfs kleine huishoudelijke taken niet meer en wil je de hele dag op bed liggen.
Andere symptomen van een burn-out zijn:
- Je ervaart een gevoel van machteloosheid
- Je piekert veel
- Je bent snel geïrriteerd en barst snel in huilen uit
- Je voelt je continu onrustig en opgejaagd
- Je hebt minder vertrouwen in je eigen functioneren
- Je hebt problemen met slapen
- Je kunt je niet goed concentreren en dingen onthouden
- Je bent overgevoelig voor prikkels
- Je neemt afstand van je werk en hebt hier een cynische kijk op gekregen
- Je hebt geen zin in activiteiten en trekt je terug uit sociale situaties
- Je hebt last van lichamelijke klachten, zoals hoofdpijn, maag- en darmklachten, spierpijn en hartkloppingen
Een burn-out wordt vastgesteld wanneer de klachten minstens 6 maanden aanwezig zijn en uitputting en vermoeidheid hierbij centraal staan. [2] Het kent vaak een lange herstelperiode, van weken tot maanden. Door hulp te zoeken en de juiste behandeling te krijgen, herstel je beter en sneller. Alleen stress verminderen en rust nemen is vaak niet voldoende.
De eerste stap: naar de huisarts
Herken jij je in de klachten die bij een burn-out horen? Dan is de eerste stap om bij je huisarts langs te gaan en dit te bespreken. De huisarts stelt vast of het om een burn-out gaat en overlegt met jou wat in jouw situatie een passende behandeling is. Daarbij verwijst de huisarts je eventueel door naar een psycholoog binnen de GGZ. Bij een burn-out wordt de behandeling niet vergoed vanuit de basisverzekering, omdat dit niet officieel erkend wordt als psychische stoornis.
Vraag je je af of psychologische hulp in de basisverzekering zit? Lees hier meer over de vergoedingen voor psychologische hulp.
Wanneer ga je naar een psycholoog?
Wanneer stress en klachten blijven aanhouden, je dagelijks leven gaan beïnvloeden en je er zelf niet uitkomt, is het verstandig om naar een psycholoog te gaan. Hoe eerder je aan de bel trekt, hoe beter. Dankzij praktische tips van een ervaren psycholoog herstel je sneller en voorkom je langdurige klachten.
Een psycholoog focust vooral op het omgaan met stressvolle situaties en tegenslagen in plaats van deze te vermijden. Belangrijk hierbij is om inzicht te krijgen in hoe je burn-out is ontstaan en welke gedachten en gedragspatronen hierbij een rol spelen. Zo vind je het misschien moeilijk om nee te zeggen en ga je daardoor te veel over je eigen grenzen heen. In therapie leer je je grenzen beter te bewaken en oefen je hiermee in de praktijk. Door de oorzaken van je burn-out te herkennen en hiermee op een juiste manier om te gaan, kan je stress beter managen en word je veerkrachtiger.
Er worden verschillende therapievormen ingezet bij een burn-out, waaronder cognitieve gedragstherapie (CGT) en Acceptance and Commitment Therapy (ACT). Ook mindfulness is hierbij een waardevolle aanvulling. Door meer in het hier en nu te leven, en aandacht te hebben voor het moment zelf ga je minder piekeren over de toekomst en neemt stress af.
Wanneer ga je naar een psychiater?
Een psychiater wordt ingeschakeld wanneer er sprake is van complexe en ernstige psychische klachten of stoornissen, zoals een depressie of angststoornis. Klachten zoals ernstige somberheid en paniek staan herstel vaak in de weg. Psychiaters zijn bevoegd om medicatie voor te schrijven. Medicijnen lossen niet alles op, maar zorgen voor meer stabiliteit en kracht om de behandeling bij een psycholoog te kunnen starten. De huisarts of een psycholoog verwijst je door naar een psychiater als ernstige klachten of stoornissen vermoed worden. De psychiater stelt vervolgens een diagnose en schrijft indien nodig de juiste medicatie voor.
Hulp nodig bij burn-out klachten?
Herken jij je in de klachten van een burn-out en heb je direct hulp nodig? Bij De Online Psycholoog kan je snel terecht bij een van onze vrijgevestigde psychologen. Hiervoor heb je geen verwijzing nodig en kom je niet eerst op een lange wachtlijst te staan, wat binnen de GGZ vaak het geval is. Om iedereen snel de juiste hulp te bieden, heeft De Online Psycholoog geen contracten met Nederlandse zorgverzekeraars afgesloten. De kosten worden daardoor ook niet vergoed.
Start jouw behandeling snel door kennis te maken met een van onze psychologen.
Bronnen:
- https://www.rivm.nl/mentale-gezondheid/monitor/werkenden/burn-out-klachten Geraadpleegd op 11-11-2025.
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Richtlijnen. (2018, november). NHG-Standaarden: overspanning en burn-out. https://richtlijnen.nhg.org/standaarden/overspanning-en-burn-out