Dit artikel is geschreven door Judith Jansen M. Sc. – Online Psycholoog
Het belang van goede steun in de postpartum tijd is van groot belang. In de huidige maatschappij is de steun die daarin nodig is om het moeder of vaderschap te dragen vaak niet genoeg.
Waar je vroeger een heel dorp om je heen had om je kind op te voeden (It takes a village to raise a child) komt de zorg nu voornamelijk op de ouders aan. Familie woont vaker verder weg en contact met de buren is er bijna niet meer. Ouders werken vaak beiden om de huur en kinderopvang te kunnen betalen.
De hoge verwachtingen van moderne ouders
Er is tegenwoordig ook nog de maatschappelijke druk die veel ouders ervaren om je kind wel volgens alle beste ouderschapsmethoden op te voeden. Onze millennial generatie wil ook graag een verschil maken door de trauma’s die van generatie op generatie worden doorgegeven te doorbreken.
De lat ligt hoog. We zien daarom steeds meer moeders met postpartum depressies of ‘mom-burn-out’ en ook vaders die zich met klachten bij onze psychologen aanmelden.
Het ‘mommy brein’ is echt
Er wordt tegenwoordig meer onderzoek gedaan naar hoe het lichaam en brein van de vrouw veranderd gedurende de zwangerschap en na de bevalling. Het is een volledige transformatie.
Een echte neurologische verandering
Het brein krimpt, zodat de moeder haar focus volledig op haar baby’s behoeften is afgestemd. Je kunt je dan voelen alsof je hoofd in de wolken is, ook wel brain fog genoemd. Soms laat je geheugen je in de steek. Bijvoorbeeld het niet op woorden of namen van mensen kunnen komen, komt vaak voor.
Het ‘mommy brein’ is echt. Na pas ongeveer een half jaar na de bevalling is het brein weer terug het volume wat het voor de zwangerschap was. Zelfs 2 jaar na de bevalling kun je nog steeds de veranderingen zien. Sommigen delen in het proces zijn onomkeerbaar, het moederschap veranderd ons dus zowel fysiek als mentaal.
Na de bevalling gaan we als moeders de grootste hormonale verandering door die je als mens kan meemaken. Terwijl we herstellende zijn van 9 maanden een marathon lopen elke dag, en de bevalling, zorgen we dag en nacht voor onze pasgeboren baby. Het geven van borstvoeding kan erg mooi zijn, maar ook dat vraagt veel energie van je als moeder. Het geven van borstvoeding staat in uren ongeveer gelijk aan het hebben van een fulltime baan in het eerste jaar.
Slaapgebrek, een zenuwstelsel dat aan staat, alertheid voor elke kuchje of krampje en daarbij het wennen aan een nieuwe identiteit als moeder. Je kan in die periode last krijgen van stemmingswisselingen, een gevoel van angst en/of somberheid.
Het is natuurlijk prachtig om je kleine baby de eerste mijlpalen te zien halen. Het eerste lachje doet je vaak smelten. Het is daarom juist ook moeilijk voor ouders te moeten bekennen dat ze moeite hebben om te genieten of zich somber voelen in die tijd.
Symptomen die in het eerste jaar na de bevalling beginnen, worden nog steeds gezien als post-partum klachten zoals bijvoorbeeld een post-partum depressie. Het is enorm van belang voor de moeder en het kind om deze klachten te herkennen en daar adequate hulp voor te krijgen.
Herstel na zwangerschap en bevalling kost tijd
Het eerste levensjaar van het kind kan je relatie ook op spanning staan. Beiden ouders gaan een transformatie proces door. Oude trauma’s worden blootgelegd en patronen van je eigen jeugd komen op tafel. Door het slaapgebrek kan de affectie en intimiteit minder worden tussen jou en je partner. De communicatie verslechterd door de vermoeidheid en er komen irritaties. Helaas stranden veel relaties in dat eerste jaar, hoewel ze met de juiste steun het mogelijk wel gered hadden.
Hulp dankzij online therapie
Hoewel de psycholoog niet de gehele taak van ’the village’ kan vervangen, kan deze wel begeleiding bieden in het verlichten van de mentale klachten, zoals de depressieve gevoelens, angstklachten en/of last van gevoelens van woede en eenzaamheid.
Samen met de therapeut kun je bijvoorbeeld kijken hoe je de steun kan vergroten, patronen uit het verleden aanpakken en de communicatie met je partner kan verbeteren. Daarnaast kan je ook eventuele trauma’s behandelen die zijn ontstaan tijdens de zwangerschap en/of de bevalling. De psycholoog kan ook een gesprekspartner zijn om je verhaal en zorgen bij kwijt te kunnen.
Uit de praktijk; “Ik kan het moederschap niet aan”
Een vrouw van 32 jaar meldde zich bij ons aan. Ze was net voor de tweede keer moeder geworden. Haar oudste zoon was net drie jaar geworden en de jongste vier maanden oud. Ze had last van somberheid, angstklachten, pijnklachten in het lijf en veel problemen om zich te kunnen focussen. Nu haar verlof ten einde kwam lukte het haar nauwelijks weer aan het werk te gaan, wat weer financiële stress met zich mee bracht.
Slaapgebrek en een overprikkeld zenuwstelsel
De baby werd s’nachts vaak wakker waardoor ze steeds verder uitgeput raakte. Gevoelens van falen en schaamte namen toe en ook de gedachte dat ze het moederschap niet aan kon. Het contact met haar partner werd steeds moeizamer. Door de vermoeidheid van beiden kwamen er meer conflicten. Er was weinig sprake meer van intimiteit en seks, wat ze beiden erg misten. Ze wilt graag de situatie verbeteren met de hulp van een psycholoog en eventueel relatietherapeut.
In de therapie hebben we samen gekeken hoe ze tijdelijk meer steun uit haar omgeving kon inzetten. De negatieve gedachten spiraal waarin ze zat leren ombuigen en zorgen dat haar lijf beter tot rust kon komen. In gesprekken samen met haar partner erbij hebben we de communicatie verbeterd zodat ze beter kunnen begrijpen wat elkaars behoeften zijn.
Daarnaast hebben ze geleerd hoe beter in verbinding te kunnen blijven, ook in een tijd die veel van hen vraagt. Met de seksuologe werd gekeken hoe ze de intimiteit en seks weer konden opbouwen naar een niveau dat haalbaar was en ook weer plezier gaf.
Wanneer normale kraamemoties overgaan in klachten
Na een aantal maanden therapie voelde de moeder zich zelfverzekerder in het moederschap, ze had minder last van somberheid en angstklachten. Haar werk als jobcoach voor vluchtelingen kon ze stapsgewijs weer opbouwen. Het stel had de communicatie verbeterd en ervaarde meer steun en intimiteit binnen de relatie.
Uiteindelijk werkt het door in het hele systeem als het beter gaat met je als ouder. Je kan beter voor je gezin zorgen, bent vrolijker en meer in verbinding met je partner. De kinderen ervaren meer gereguleerde ouders waardoor zij uiteindelijk weer een betere basis hebben. Adequate steun in de postpartum tijd is dus van groot belang en kan dus zelfs doorwerken in verschillende generaties.
Ben jij een moeder of vader en herken je jezelf in dit verhaal? Neem contact met ons op en met de juiste steun ga je in plaats van overleven naar het beleven van het ouderschap!
Dit artikel is geschreven door Judith Jansen M. Sc. – Online Psycholoog