expatkind met ouder

Psychologische hulp voor expatkinderen

Door een globaliserende wereld, internationale bedrijfsvoering en toenemende eenvoud van reizen, zien we ze steeds vaker in de psychologische praktijk: expatkinderen. Sommigen zijn op jonge leeftijd naar het buitenland verhuisd en daar gesetteld, anderen hebben een bijna nomadisch bestaan. Het expatleven heeft voor- en nadelen, en heeft op kinderen een ander, vaak meer ingrijpend effect dan op volwassen.

Wat zijn expatkinderen?

Expatkinderen zijn kinderen die opgroeien in een andere cultuur dan die van hun ouders of het land van herkomst, bijvoorbeeld omdat de ouders in het buitenland werken. Expatkinderen hebben daarom weinig binding met de cultuur van het land waar ze vandaan komen, maar ook niet met de cultuur van het gastland. Ze kenmerken zich door het aannemen van een soort derde cultuur die daar als het ware tussenin zit. Expatkinderen worden daarom ook wel third culture kids genoemd.

Verschil met volwassen expats

Verhuizingen naar het buitenland zijn extra ingrijpend voor kinderen, omdat zij zich nog midden in hun identiteitsontwikkeling bevinden. Volwassenen hebben al een eigen identiteit, bepaalde normen en waarden, en stabiele relaties in het land van herkomst opgebouwd. Zij zullen zich daardoor altijd met het thuisland verbonden voelen en een plek kunnen aanwijzen waar zij ‘vandaan komen’. Kinderen ontwikkelen die kernidentiteit door het expatleven niet. Dat maakt het expat zijn voor kinderen tot een geheel andere ervaring.

Waar zijn expatkinderen goed in?

Expatkinderen leren dingen die andere kinderen misschien wel nooit leren. Ze komen op veel interessante plekken, ontmoeten verschillende mensen en komen in aanraking met allerlei culturen. Ze ontwikkelen hierdoor een groot aanpassingsvermogen, zijn veerkrachtig en nieuwsgierig, en durven nieuwe uitdagingen aan te gaan. Ook zijn ze goed in netwerken, sluiten ze gauw vriendschappen, hebben ze een groot empathisch vermogen en nemen ze anderen snel in hun sociale cirkel op.

Snel volwassen

Expatkinderen worden door al die ervaringen vaak relatief snel volwassen. Ze weten veel van onderwerpen als politiek, cultuur en religie, spreken meerdere talen en kunnen vaak goed met volwassenen overweg.

Welke risico’s lopen expatkinderen?

Het expatleven is echter niet eenvoudig. Zeker als kinderen meerdere keren verhuizen, kan veel stress, verdriet en eenzaamheid ontstaan. Kinderen worstelen met de onzekerheid of ze op de nieuwe plek van bestemming wel weer nieuwe vrienden zullen maken. En als het kind zelf niet verhuist, gebeurt het veel dat expatvriendjes en -vriendinnetjes weer vertrekken. Het leven van een expatkind bestaat daardoor voor een groot deel uit afscheid nemen en weer opnieuw moeten beginnen.

Identiteitscrisis

Expatkinderen kunnen vaak moeilijk antwoord geven op de vraag waar ze vandaan komen of waar ze zich thuis voelen. Dat is verwarrend. Het continu afscheid moeten nemen van een woonplaats, vrienden, school, en vaste activiteiten en rituelen is bovendien vergelijkbaar met het verliezen van een bepaald deel van de identiteit. Veel expatkinderen beschrijven zichzelf dan ook als een ‘kameleon’: ze meten zichzelf eenvoudig verschillende persona’s aan, maar weten eigenlijk niet wie ze nu eigenlijk écht zijn. 

Schuldgevoel

Het expatleven gaat echter vaak gepaard met veel luxe. De kinderen wonen in prachtige huizen en gaan naar hoog aangeschreven internationale scholen. Ook hebben veel ouders in het buitenland de optie fulltime een nanny in huis te nemen. Expatkinderen kunnen daarom het gevoel hebben niet te mogen klagen. Ze leiden toch immers een bevoorrecht leven?

Rouwverschijnselen

Waar veel expatkinderen in feite last van hebben, zijn rouwverschijnselen. Het steeds maar weer afscheid nemen, van een bepaalde omgeving en daarmee een deel van de eigen identiteit, levert simpelweg heel veel verdriet op. De oorzaak van de rouwverschijnselen is echter niet zo duidelijk aanwijsbaar als bij bijvoorbeeld het overlijden van een dierbare. Daarom worden de symptomen vaak genegeerd en lopen expatkinderen het risico dat dit niet erkende verdriet op een gegeven moment op een destructieve wijze naar boven komt. Expatkinderen lopen daarom een verhoogd risico op het ontwikkelen van een depressie. Wanneer een expatkind psychische problemen ervaart, wordt dan ook wel specifiek gesproken van het Expat Child Syndrome.

Psychologische hulp voor expatkinderen

Ben jij met je kinderen naar het buitenland verhuisd? Zorg er dan voor een luisterend oor te zijn. Het is voor kinderen belangrijk dat ze hun verhaal en eventuele verdriet kwijt kunnen. Ook al wonen ze nu misschien in het paradijs op aarde, dat wil niet zeggen dat het afscheid van een vorige woonplaats niet ontzettend moeilijk was. Geef je kind het gevoel dat dat verdriet er mag zijn. 

Een (kinder)psycholoog kan hierbij ondersteuning bieden. Veel van de psychologen die bij De Online Psycholoog aangesloten zijn wonen zelf ook in het buitenland en weten dus precies wat er bij jou en je kind speelt. Psychologische hulpverlening bestaat dan uit het bieden van troost en begrip, waardoor het kind het rouwverwerkingsproces kan laten plaatsvinden. Vervolgens biedt de expat psycholoog hulp bij het ontwikkelen van een eigen identiteit en het opbouwen van diepgaande relaties en vriendschappen, iets waar expatkinderen vaak moeite mee hebben. Ook leren kinderen hun grote aanpassingsvermogen niet in de weg te laten staan van het aangeven van grenzen en prioriteiten.

psycholoog en client

Ga ik naar een psycholoog of een psychiater?

Psychische klachten zijn niet eenvoudig te definiëren. Als je er voor het eerst mee te maken krijgt en hulp wilt zoeken, vraag je je misschien ook af waar je moet beginnen. Welke hulpverlener is geschikt voor mijn klachten? Ga ik naar een psycholoog of een psychiater? Hoe werkt de psychologische hulpverlening en hoe kom ik bij de juiste hulpverlener terecht?

Wat doet een psycholoog?

Een psycholoog heeft een universitair masterdiploma in de psychologie op zak. Hierbij kunnen verschillende afstudeerrichtingen of specialisaties gekozen zijn, maar psychologen hebben met elkaar gemeen dat ze zich met name richten op het verband tussen het gedrag van de mens en de geestelijke gezondheid. In hun behandeling maken de meeste psychologen vervolgens gebruik van verschillende gesprekstechnieken of cognitieve gedragstherapie.

Gz-psycholoog

Een gezondheidszorgpsycholoog (gz-psycholoog) heeft een tweejarige post-masteropleiding gevolgd, waarbij veel praktijkervaring wordt opgedaan. Het verschil tussen een gz-psycholoog en een basispsycholoog is dan ook dat de gz-psycholoog als hoofdbehandelaar aan de slag mag. Een gz-psycholoog mag ook zelfstandig een diagnose voor een bepaalde geestesziekte of psychische stoornis stellen. In tegenstelling tot de overkoepelende titel van ‘psycholoog’ is de titel van ‘gz-psycholoog’ beschermd.

Wat doet een psychiater?

Een psychiater heeft geneeskunde gestudeerd en is afgestudeerd als arts met een specialisatie in de psychiatrie. Een psychiater bekijkt geestesziekten dan ook meer vanuit een medisch perspectief, waarbij ook de gezondheid van de rest van het lichaam in beschouwing genomen wordt. Omdat een psychiater een arts is, mag hij of zij ook medicijnen voorschrijven. Psychiaters behandelen daarom vaak patiënten met zware of complexe psychische problemen, zoals patiënten met schizofrenie, een zware depressie of psychoses. De behandeling is vaak langdurig en intensief.

Welke psychisch hulpverlener is geschikt voor mij?

Als je nog nooit eerder psychische hulp hebt gekregen, kom je meestal eerst bij een (gz-)psycholoog terecht. Welke psycholoog jou een passende behandeling kan bieden, is afhankelijk van jouw individuele problematiek en de specialisatie van de psycholoog. Bij De Online Psycholoog zijn allerlei verschillende psychologen in dienst, waardoor we jou op basis van een intakegesprek aan de juiste hulpverlener kunnen koppelen.

Voor elk probleem een hulpverlener

Een cognitief gedragstherapeut is bijvoorbeeld geschikt als je gedragsproblemen of belemmerende gedachtepatronen ervaart. Een relatietherapeut kan je goed helpen met relatieproblemen. Een arbeidspsycholoog biedt ondersteuning bij werkgerelateerde psychische klachten. En heb je last van trauma uit het verleden, dan kan een EMDR-therapeut je wellicht goed helpen.

Doorverwijzing

Samen met de psycholoog bepaal jij welke behandeling bij jou past. Als de psycholoog denkt dat het noodzakelijk is, kan je in contact worden gebracht met een psychiater. Dit gebeurt bijvoorbeeld als de psycholoog een diagnose stelt waar medicatie voor wordt voorgeschreven, zoals autisme, ADHD, depressie of psychose. Voor de behandeling bij een psychiater heb je een doorverwijzing van een psycholoog nodig.

Maak je geen zorgen over het kiezen van de juiste hulpverlener. Bij De Online Psycholoog word je op basis van jouw verhaal aan een geschikte psycholoog gekoppeld. Dit is het startpunt. Als het niet klikt, of als blijkt dat je een andere behandeling nodig hebt, dan word je eenvoudig doorverwezen. Zo krijg jij altijd passende hulp!

expat

De expat blues: waarom je als expat niet altijd lekker in je vel zit

Het avontuur opzoeken! Steeds meer Nederlanders kiezen voor een nieuwe start in het buitenland. Het liefst op een plek waar de zon een stuk vaker schijnt, het strand om de hoek is en de palmbomen in de tuin groeien. Dat klinkt heerlijk en dat is het ook, maar het gaat niet altijd meteen goed. De eerste paar jaar heeft een groot aantal expats last van de zogenaamde expat blues.

Wat zijn de expat-blues?

Dat het op de plaats van bestemming lang niet altijd direct lange leve de lol is, heeft te maken met verschillende stressfactoren.

Alles is nieuw

Je hebt een nieuw huis, in een nieuwe stad, in een nieuw land. Misschien heb je bij aankomst direct een nieuwe baan, met nieuwe collega’s. Je moet bovendien meteen een hoop dingen regelen: een huurcontract, een vergunning, je inschrijven bij de gemeente, een identiteitsbewijs, verzekeringen, noem het maar op. En misschien moet je ook wel een nieuwe auto kopen.

Aarden

Is al het ‘nieuwe’ er een beetje vanaf, dan moet je druk aan de slag met ‘aarden’: nieuwe vrienden maken, de cultuur leren kennen en een vreemde taal leren. Een slechte beheersing van de taal kan frustrerend zijn als je zaken bij overheidsinstanties gedaan wil krijgen. Ook lokale vrienden maken is daardoor lastig. Misschien vind je meer aansluiting bij andere expats, maar vaak vertrekken die ook weer. Het continue netwerken in een andere cultuur met andere gebruiken is vermoeiend.

Familie en vrienden missen

En wordt het je soms even te veel? Dan mis je het sociale vangnet dat je in Nederland had: je familie en vrienden. Dit kan een gevoel van eenzaamheid en isolatie veroorzaken. Daar komt bij dat je bij je sociale contacten in Nederland vaak niet goed je verhaal kwijt kan. Zij verwachten dat je het helemaal naar je zin hebt, in dat prachtige, verre land.

Falen

Dat kan je het gevoel geven dat het je eigen schuld is dat je je zo ellendig voelt. Je woont tenslotte in het paradijs op aarde, in die stad waar je zo gek op bent, of in dat huisje vlakbij het strand. Of misschien ben je wel naar het buitenland gegaan voor de baan van je dromen. Waarom ben je dan niet gelukkig?

Teleurstelling

Het is soms lastig toe te geven, maar de plek van bestemming kan simpelweg ook tegenvallen. Ergens naartoe op vakantie gaan is echt anders dan ergens permanent wonen. Het kan zo zijn dat je je niet welkom voelt in de buurt, dat je lastig werk kunt vinden of weinig betaald krijgt, dat de voorzieningen tegenvallen. En zelfs het stralende weer dag in dag uit went op een gegeven moment. Sterker nog, in de zomer is het eigenlijk gewoon veel te heet.

Identiteitsverlies

Als je alles in Nederland achter je hebt gelaten en in het buitenland helemaal opnieuw begint, kan je ook onverwacht last krijgen van identiteitsverlies. Wie ben je eigenlijk zonder je vertrouwde baan, twee-onder-één-kapwoning, mooie auto, vrienden, hobby’s en favoriete bezigheden? Het is dan noodzakelijk jezelf opnieuw uit te vinden en dat gaat gepaard met een hoop onzekerheid.

Gevolgen van de expat blues

Al deze stressfactoren kunnen al gauw burn-outklachten opleveren. Je bent veel moe, verdrietig of geïrriteerd, je hebt hoofdpijn of bent snel ziek, of je voelt je leeg en somber. Dit kan zich zelfs ontwikkelen tot een angststoornis of depressie. Ben je met je partner mee verhuisd vanwege zijn of haar baan? Dan is het mogelijk dat je kampt met een ‘bore-out’: het gevoel hebben er niet toe te doen, omdat je geen werk kunt vinden of onder je niveau presteert. Dit zorgt op zijn beurt weer voor spanningen in de relatie.

Online expatpsycholoog

Het goede nieuws is dat al deze klachten volkomen normaal zijn. Je hebt je hele leven omgegooid! Het is niet heel gek dat je je dan een tijd lang niet jezelf voelt. Online therapie kan je in dit proces ondersteunen. De Online Psycholoog is gespecialiseerd in expatproblematiek, omdat veel van onze psychologen zelf ook in het buitenland wonen. Je kunt bij ons daarom terecht voor therapie in het Nederlands, in jouw tijdzone en vanuit jouw huis in het buitenland.

Voordelen van de expat blues

Misschien zie je het zelf nog niet zo, maar de expat blues hebben ook voordelen. Je leert jezelf in deze fase van je leven pas echt kennen en kunt jezelf volledig opnieuw uitvinden. Dat is eng, maar biedt ook de mogelijkheid voor enorme persoonlijke groei en zelfontwikkeling. Wat voor soort persoon heb jij altijd al willen zijn en wat voor soort leven heeft die persoon? Een online psycholoog helpt je op een laagdrempelige manier die vragen te beantwoorden, zodat jij stappen in de goede richting kunt gaan zetten.

depressief

Naar een psycholoog voor depressie: de mogelijkheden

Depressie is een van de psychologische aandoeningen die de meeste mensen treft. Bijna 20% van de Nederlandse, volwassen bevolking krijgt er op een bepaald punt in zijn of haar leven mee te maken. Het is daarom van belang bij depressieve klachten direct hulp in te schakelen. Een psycholoog kan je helpen een depressie te voorkomen of te genezen. 

Hoe weet ik of ik depressief ben?

Om psychologische stoornissen vast te stellen, gebruiken psychologen de Diagnostic and Statistical Manual (DSM). In deze handleiding staan de symptomen van uiteenlopende stoornissen beschreven, waaronder die van depressie. Volgens de DSM is sprake van een depressie als je minstens twee weken last hebt van minimaal één van de twee kernsymptomen en minimaal vijf van de zeven overige symptomen.

Kernsymptomen

  • een neerslachtig humeur (het grootste gedeelte van de dag of de hele dag)
  • een verminderde interesse in vrijwel alle activiteiten (het grootste gedeelte van de dag of de hele dag)

Overige symptomen

  • eetproblemen of (als gevolg daarvan) gewichtsschommelingen
  • slaapproblemen 
  • afgevlakte emoties of juist irritatie en rusteloosheid
  • vermoeidheid of verminderde energie
  • een gevoel van waardeloosheid of schuldgevoel
  • concentratieproblemen of besluiteloosheid
  • suïcidale gedachten

Voldoen jouw klachten niet volledig aan de omschrijving van depressie, maar is wel sprake van een gedeelte van deze symptomen, dan wordt veelal de diagnose ‘subklinische depressie’ gesteld. We spreken dan ook wel simpelweg van ‘depressieve klachten’. Als je niet zeker weet of je een depressie of depressieve klachten hebt, is het alsnog (of misschien wel juíst) van belang bij je huisarts of een psycholoog aan te kloppen. Vroegtijdig ingrijpen helpt de ontwikkeling van een depressie te voorkomen.

Hoe gaat een psycholoog te werk?

Een psycholoog schrijft een behandelplan op basis van je klachten, je specifieke situatie, en je wensen en behoeften voor de toekomst. Dit behandelplan bestaat uit gesprekken, waarbij gebruikgemaakt wordt van cognitieve gedragstherapie. In veel gevallen krijg je ook hele praktische huiswerkopdrachten mee. Zo kan je bijvoorbeeld gevraagd worden een dagboek bij te houden, ontspanningsoefeningen te doen, of specifieke (sociale) activiteiten te ondernemen. 

Als je je daar prettig bij voelt, of als het simpelweg praktischer is, kunnen deze gesprekken prima online plaatsvinden. Online therapie via Skype of FaceTime biedt je de mogelijkheid vanuit de vertrouwde omgeving van je huis met een therapeut in gesprek te gaan. Het is daarom ideaal als je liever niet naar een praktijk toegaat, of als je in het buitenland woont, maar in het Nederlands therapie wil volgen.

In veel gevallen zijn acht tot tien sessies voldoende. Is dit niet het geval, dan kan in overleg met de huisarts of een ander behandelaar een nieuwe aanpak gekozen worden. Zo kan je bijvoorbeeld doorgestuurd worden naar een psychiater, die ook medicatie mag voorschrijven.

Wat leer ik in therapie?

Bij cognitieve gedragstherapie leer je je emoties te beïnvloeden aan de hand van gedachten en gedrag. Hiervoor is het noodzakelijk te leren jezelf en je omgeving vanuit een ander perspectief te beschouwen. Een depressie heeft namelijk vaak niet zozeer met externe factoren te maken, maar met de manier waarop jij daarnaar kijkt en daarmee omgaat. De één verliest zijn of haar baan en slaat de volgende dag vol goede moed aan het solliciteren, terwijl de ander erdoor in een depressie belandt. In therapie leer je met dit soort tegenvallers of andere ‘triggers’ om te gaan, zodat je depressieve klachten tegengaat en in de toekomst geheel voorkomt. 

Bijna de helft van de mensen met een depressie of depressieve klachten herstelt binnen drie maanden. Bij anderen blijft het terugkomen. We spreken dan van een recidiverende depressie. Door psychologische ondersteuning te zoeken, hou je zoveel mogelijk zelf de controle over je klachten en vergroot je de kans er beter mee om te gaan of zelfs geheel te genezen.

naar psycholoog onder werktijd

Naar een psycholoog onder werktijd, kan dat?

Voor een bezoekje aan de huisarts of tandarts heeft je werkgever waarschijnlijk wel begrip, maar wat als jij elke week op dinsdagochtend naar de psycholoog gaat? Hoe zit dat? Heb je hiervoor recht op verlof? En zo ja, wordt die tijd dan doorbetaald?

Buitengewoon verlof

Voor bijzondere gebeurtenissen, zoals huwelijken, begrafenissen en jubilea, verhuizingen, examens, activiteiten voor een vakbond, maar ook doktersbezoeken, kan je als werknemer buitengewoon verlof krijgen. De regels omtrent buitengewoon verlof zijn echter niet wettelijk geregeld, maar worden bepaald door de CAO, het bedrijfsreglement of jouw specifieke arbeidsovereenkomst. Hierin is niet alleen vastgesteld óf je recht hebt op buitengewoon verlof, maar ook wanneer, voor hoe lang en tegen welke vergoeding.

Verlof voor doktersbezoek

De meeste werkgevers verwachten dat je doktersbezoeken, zoals een bezoek aan de huisarts, tandarts of het ziekenhuis, in je vrije tijd plant. Is dit onmogelijk, bijvoorbeeld omdat je fulltime werkt, of omdat de arts in kwestie niet beschikbaar is op de tijden dat jij vrij bent, dan krijg je in de meeste gevallen wel gewoon verlof. Dit verlof wordt echter lang niet altijd doorbetaald. Het kan dus zo zijn dat je hierdoor uren moet inhalen of verlofdagen moet opnemen.

 De kans dat je betaald verlof voor therapie krijgt, is relatief klein. Ten eerste moet een psycholoog volgens jouw CAO als ‘dokter’ beschouwd worden. Officieel is een psycholoog geen dokter. Een psychiater is dat overigens wel. Ten tweede moet je voor therapie, in tegenstelling tot een eenmalig huisarts- of tandartsbezoek, herhaaldelijk werktijd missen. Sommige CAO’s hebben een maximaal aantal verlofuren voor doktersbezoeken vastgesteld, waardoor therapie tijdens werktijd uiteindelijk alsnog niet meer mogelijk is.

 De regels omtrent verlof voor de psycholoog zijn dus per vakgebied of werkgever verschillend. Weet je niet zeker welke regels voor jou gelden? Doe hier dan bij je werkgever navraag naar.

Wat als je geen verlof krijgt?

 Als je langere tijd in therapie zit, is het erg vervelend als je hier geen verlof voor krijgt. Het aantal verlofuren dat je hiervoor moet opnemen, kan dan snel oplopen. Heb jij een baan waar je ook ’s avonds of in het weekend voor aan de slag kunt (desnoods vanuit huis)? Overleg dan met je werkgever of je misschien wat met je uren kunt schuiven, zodat je geen vrij hoeft te nemen. Je werkgever heeft er immers ook baat bij dat jij door middel van therapie lekkerder in je vel zit, dus je hebt alle recht om zijn of haar medewerking te vragen.

 Is die mogelijkheid er niet? Overweeg dan online in therapie te gaan. Bij De Online Psycholoog zijn zeer flexibele therapeuten aangesloten die ook in de avonduren of weekenden werken. Zo kan jij toch buiten werktijd om naar een psycholoog.

Hoi, Hoe kunnen we je helpen?